Trẻ 1 tuổi bị táo bón: nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả
Trẻ 1 tuổi bị táo bón nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Trẻ 1 tuổi bị táo bón: nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Trẻ 1 tuổi là thời kì trẻ bắt đầu làm quen với ăn dặm. Lúc này, hệ tiêu hóa của trẻ chưa làm quen được với thức ăn lạ nên dẫn đến tình trạng trẻ 1 tuổi bị táo bón. Cha mẹ rất lo lắng thử hết mọi cách nhưng tình trạng táo bón ở trẻ vẫn không cải thiện. Bài viết dưới đây, Thế giới Bé yêu sẽ cung cấp cho cha mẹ thông tin chi tiết về tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi.

Nguyên nhân trẻ 1 tuổi bị táo bón

  • Trẻ 1 tuổi bị táo bón do chế độ ăn của trẻ gây ra

Trẻ uống ít nước dẫn đến thiếu nước, bú sữa mẹ không đủ trong ngày. Thiếu nước là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi. Trung bình mỗi ngày, trẻ 1 tuổi cần khoảng 100ml nước trên 1 Kg cân nặng cơ thể. Có thể bao gồm nước lọc, nước trong sữa mẹ, nước trong ra củ quả,…Trường hợp cơ thể trẻ không được cung cấp đủ nước, thì nó sẽ hấp thu nước từ phân ngược trở lại, từ đó làm cho phân khô, cứng hơn. Lâu ngày, phân sẽ bị đùn ứ và gây ra tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi.

Món ăn ít chất xơ do ăn ít rau xanh, ăn chưa đúng về số lượng hàng ngày. Trẻ dùng sữa công thức dễ bị táo bón hơn sữa mẹ. Mẹ bị táo bón cho con bú cũng dẫn đến trẻ bị táo bón.

Sữa công thức cũng là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi. Điều này có thể do các thành phần có trong sữa công thức không tương thích với hệ thống đường ruột của trẻ. Hoặc trong sữa công thức có thành phần năng lượng cao, ít chất xơ làm mát khiến cho cơ thể trẻ bị nóng và hấp thụ không kịp.

Với những trẻ 1 tuổi ăn dặm thì khả năng gặp phải tình trạng táo bón cũng dễ gặp hơn. Do thức ăn dặm có dạng đặc hơn nhiều so với sữa mẹ, trong khi đó hệ thống đường ruột của trẻ còn yếu, chưa quen với thức ăn dạng đặc. Nên thức ăn không được tiêu hóa kịp, bị đùn ứ gây ra tình trạng táo bón, đầy hơi,…

  • Do trẻ gặp phải những tổn thương ở đường tiêu hóa

Trẻ bị nứt hậu môn, viêm trực tràng, nên trẻ đi ngoài bị đau gây co thắt hậu môn. Một số dị tật bẩm sinh hiếm khi gặp ở trẻ như: phình to đại tràng (bệnh Hipschsprung), bệnh suy giáp trạng (bệnh Myxoedeme). Khi mắc các bệnh này trẻ thường bị táo bón rất sớm từ ngay sau khi đẻ.

Với những trường hợp trẻ 1 tuổi bị táo bón do bệnh lý, mẹ cần đưa bé đến khám tại các sơ sở chuyên khoa để được tư vấn, điều trị và chăm sóc tốt nhất nhé.

  • Do thói quen hàng ngày của trẻ

Trẻ lười đi đại tiện, thường nhịn lâu ngày dẫn đến táo bón. Hay với những trẻ bắt đầu đi mẫu giáo, tâm lý trẻ thay đổi, chưa quen với giờ giấc sinh hoạt ở lớp cũng dẫn đến tình trạng táo bón. Giai đoạn này trẻ thường ham vui, quên hoặc nín, không chịu đi ngoài. Lâu ngày, phân trong cơ thể bị đùn ứ thành từng cục to hơn, cứng hơn. Làm cho trẻ 1 tuổi bị táo tón và đau rát khi đi vệ sinh.

Ngoài ra, với những trẻ 1 tuổi ít vận động hơn thì nguy cơ bị táo bón sẽ cao hơn. Khi trẻ vận động, cơ thể trẻ trao đổi chất nhanh hơn, tiêu hao năng lượng nhiều hơn. Từ đó, giúp kích thích hệ đường ruột làm việc, đẩy phân ra ngoài dễ dàng hơn. Vì vậy, với những trẻ ít vận động hơn, thì hệ đường ruột làm việc kém hiệu quả, và phân khó được thải ra ngoài, gây ra tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi.

trẻ 1 tuổi bị táo bón phải làm sao
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi (Hình minh họa)

Trẻ 1 tuổi bị táo bón có những dấu hiệu gì?

Táo bón không phải là bệnh, mà là triệu chứng thường gặp ở cả trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các dấu hiệu giúp mẹ nhận biết tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi, bao gồm:

  • Trẻ đi phân dê, phân cứng và vón cục
  • Tần suất đi ngoài dưới 3 lần/ tuần
  • Trẻ khó chịu, đỏ mặt, quấy khóc khi đại tiện
  • Phân thường có màu đậm hơn bình thường, đôi khi còn kèm theo máu tươi
  • Trẻ không vui chơi, tỏ ra mệt mỏi và ăn kém
  • Bụng có thể đầy trướng
  • Lười vận động, mệt mỏi, không muốn tiếp xúc với mọi người xung quanh

Bé 1 tuổi bị táo bón phải làm sao?

Tùy vào nguyên nhân mà cha mẹ có cách xử lý táo bón cho trẻ thích hợp. Đối với những trẻ bị táo bón do tổn thương hệ tiêu hóa như ở trên, mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở khám chữa bệnh để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Đối với trẻ táo bón do chế độ dinh dưỡng, mẹ cần điều chỉnh chế độ ăn sao cho phù hợp hơn:

Bổ sung đủ nước cho trẻ. Thiếu nước là nguyên nhân chính gây ra tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi. Vì vậy, mẹ nên cân đối vào trọng lượng cơ thể của trẻ (100ml/kg/ngày) để bổ sung thêm nước nhé. Nước ở đây không phải là duy nhất nước lọc, mà có thể là sữa mẹ, nước trái cây,..

Mẹ nên bổ bung thêm nhiều chất xơ vào thực đơn bữa ăn hàng ngày cho trẻ. Bổ sung thêm cho trẻ nhiều rau xanh và trái cây: chọn các loại rau củ có tính chất nhuận tràng như rau khoai lang, củ khoai lang, mồng tơi, rau dền. Mẹ có thể chế biến món rau để trẻ ăn trong bữa ăn hoặc ép lấy nước rau củ, hoa quả cho trẻ uống.

Khi chế biến đồ ăn dặm cho trẻ, nên chế biến nhừ nhuyễn thành phần, để trẻ dễ tiêu hóa. Ngoài ra, mẹ tránh cho bé các thực phẩm có tính cay, nóng, đồ ăn chứa nhiều dầu mỡ để ngăn ngừa tình trạng tạo bón ở trẻ 1 tuổi nhé.

Sữa mẹ vẫn là thức ăn quan trọng trong giai đoạn này. Ngoài cung cấp đủ nước thì sữa mẹ còn cung cấp nhiều dưỡng chất giúp cho phân trẻ mềm hơn, dễ đi đại tiện hơn.  Nếu trẻ ăn sữa công thức thì khi bị táo bón mẹ nên pha sữa loãng hơn bình thường một chút.

Với trường hợp mẹ bị táo bón làm con bú mẹ cũng bị táo bón, thì cần điều chỉnh lại chế độ ăn của mẹ. Cũng tương tự như chế độ dinh dưỡng của trẻ, mẹ nên bổ sung thêm nhiều rau xanh, uống đủ nước, ăn uống khoa học.

Giúp trẻ vận động nhiều hơn. Vận động thường xuyên giúp hệ tiêu hóa, đường ruột của trẻ hoạt động tốt hơn, từ đó phòng tránh tình trạng táo bón rất hiệu quả. Với trẻ 1 tuổi, mẹ có thể tham khảo các món đồ chơi vận động thể thao rất tốt cho bé tại Shop Thế Giới Bé Yêu này nhé. Những món đồ chơi như đạp xe, xe tập chòi…rất tốt cho vận động của trẻ. Đặc biệt những món đồ chơi này bắt buộc trẻ phải co duỗi chân nhiều – những động tác rất tốt cho hệ đường ruột của trẻ.

Xoa bụng đều cho trẻ. Ngoài thay đổi chế độ ăn, mẹ cũng cần sử dụng một số bài tập để kích thích hoạt động hệ tiêu hóa ở trẻ. Mẹ có thể áp dụng biện pháp được nhiều chuyên gia khuyên dùng đó là xoa bụng cho trẻ theo khung đại tràng từ phải sang trái. Động tác lặp lại ngày 3-4 lần vào khoảng cách giữa 2 bữa ăn để kích thích làm tăng nhu động ruột.

Tập cho trẻ 1 tuổi có thói quen đi vệ sinh vào khung giờ cố định. Thói quen đi vệ sinh rất tốt trong vấn đề ngăn ngừa tình trạng táo bón ở trẻ. Vì vậy, mẹ nên tập cho trẻ 1 tuổi thói quen đi vệ sinh vào buổi sáng sớm, vào một khung giờ cố định. Nên tránh bắt trẻ ngồi bô hoặc ngồi hố xí quá lâu khiến trẻ ghét việc đi đại tiện và dễ lảng tránh.

Dùng các sản phẩm hỗ trợ điều trị tình trạng táo bón ở trẻ. Trên thị trường hiện nay có khá nhiều sản phẩm hỗ trợ, điều trị rất tốt trong vấn đề ngăn ngừa tình trạng táo bón ở trẻ 1 tuổi. Mẹ có thể tham khảo ở các trung tâm sức khỏe trẻ nhỏ hoặc các đại lý/hiệu thuốc trên toàn quốc nhé.

trẻ 1 tuổi bị táo bón phải làm sao
Bổ sung nước là 1 trong nhiều cách điều trị táo bón cho trẻ 1 tuổi rất hiệu quả (Hình minh họa)

Khi nào đưa trẻ 1 tuổi bị táo bón đi khám

Táo bón ở trẻ 1 tuổi đa số là trường hợp không nguy hiểm. Tuy nhiên cha mẹ cũng không nên chủ quan khi trẻ có những biểu hiện bất thường sau. Khi đó phụ huynh cần chủ động đưa trẻ đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị nhé:

  • Táo bón kéo dài trên 3 tuần và không giảm sau khi áp dụng các biện pháp trên
  • Phân cứng và lẫn với máu tươi
  • Trẻ không đi đại tiện trong suốt 1 tuần lễ
  • Trẻ chậm lớn, sụt cân
  • Hậu môn xuất hiện vết nứt hoặc có xây xát chảy máu
  • Bụng đầy trướng kèm theo hiện tượng nôn trớ kéo dài

Hi vọng những thông tin trên đã giúp các mẹ có thêm kiến thức để chăm sóc trẻ 1 tuổi bị táo bón. Táo bón ở trẻ sẽ được cải thiện nếu mẹ thay đổi chế độ ăn uống cũng như áp dụng một số biện pháp kết hợp mà Thế Giới Bé Yêu vừa nêu trên nhé.

Trả lời